---
title: "Toekomst assurantietussenpersoon: je vergunning is je bestaansrecht"
author: Marc Diks
date: 2026-07-21
modified: 2026-07-21
category: AI & Verzekeringen
reading_time: 8 min
url: https://www.marcdiks.nl/blog/toekomst-assurantietussenpersoon-vergunning-bestaansrecht
canonical: https://www.marcdiks.nl/blog/toekomst-assurantietussenpersoon-vergunning-bestaansrecht
language: nl
---

# Toekomst assurantietussenpersoon: je vergunning is je bestaansrecht
> **TL;DR**
>
> - **AI haalt je Wft-examen, maar mag niet bemiddelen.** Taalmodellen slagen moeiteloos voor Wft-examenvragen, maar artikel 2:75 Wft verbiedt vergunningloos advies — al is dat verbod tegen een Amerikaans techbedrijf nauwelijks te handhaven.
> - **Bemiddelen en zorgplicht blijven exclusief van de vergunninghouder.** Een AI-agent kan geen beroepsaansprakelijkheidsverzekering afsluiten en staat niet in het AFM-register — jij wel, en jij draagt de aansprakelijkheid als het misgaat.
> - **Duitse rechters wijzen AI-aansprakelijkheid al toe aan de aanbieder.** Google en een chatbot-exploitant werden aansprakelijk gehouden voor hun eigen AI-output, maar dat is civiel recht: jarenlang procederen tegen een techbedrijf, niet de gratis zorgplicht en het Kifid die een vergunning biedt.
> - **Particuliere en zakelijke kantoren splitsen in twee compleet andere toekomsten.** Het particuliere kantoor wordt infrastructuur voor AI-assistenten die al aan "agentic shopping" doen; het zakelijke kantoor houdt vooral het complexe werk over waar volmacht en capaciteit bij verzekeraars nodig zijn.
> - **Het gevaarlijke midden verdwijnt als eerste.** Kantoren die te duur zijn voor volume en te dun voor complexiteit verliezen het snelst omzet — precies het patroon dat nu al bij advocatenkantoren zichtbaar is.

Vorig jaar liet ik taalmodellen tientallen Wft-examenvragen beantwoorden. Niet uit nieuwsgierigheid, maar omdat ik wilde weten hoe ver ze waren. De betere modellen kwamen er glansrijk doorheen.

En toch mag geen enkel model ook maar een polis afsluiten. Dat gat, tussen wat AI kan en wat AI mag, bepaalt wat er van de assurantietussenpersoon overblijft.

## Bij de advocaten is het al zover

Onlangs bracht het FD [een rondgang langs zes grote advocatenkantoren](https://fd.nl/financiele-markten/1603200/advocatenkantoren-zien-deel-van-hun-werk-rap-verdwijnen-door-ai). De uitkomst: eenvoudig juridisch werk verdwijnt in rap tempo, omdat cliënten hun juridische vragen gewoon aan een AI stellen. Contractbeheer, standaard documentreviews, simpele compliance-vragen. Weg.

Wat het verhaal scherp maakt, is de timing. Houthoff deed eind vorig jaar onderzoek onder 67 bedrijven. Twee derde verwachtte toen dat ze binnen twee tot drie jaar meer juridisch werk zelf zouden doen met AI. Die twee tot drie jaar bleken een jaar. De verwachting is nu al werkelijkheid.

En hier wordt het interessant. De omzet van Houthoff steeg gewoon door, van 136 miljoen euro in 2024 naar 152 miljoen in 2025. Minder werk, meer geld. Dat kan alleen als je de eenvoudige zaken loslaat en de tarieven op de complexe zaken verhoogt.

Ik las het en zag ons eigen script. Twee jaar vooruitgespeeld.

## Waarom wij het volgende zijn

De parallel is niet toevallig. Advocatuur en assurantiebemiddeling zijn allebei beroepen die draaien op kennis van regels, en allebei afgeschermd door een wettelijke drempel. Bij de advocaat is dat het procesmonopolie: alleen hij mag pleiten. Bij ons is dat de Wft-[vergunning van de AFM](/blog/ai-toezicht-verzekeraars-taakverdeling).

Alleen zit er een belangrijk verschil in wat die drempel precies afschermt, en daar gaat bijna iedereen in onze branche de mist in.

Vraag een willekeurige adviseur waar zijn toegevoegde waarde zit en je krijgt hetzelfde antwoord: kennis van de markt, kennis van de voorwaarden, kennis van wat wel en niet dekt. Dat was twintig jaar lang waar. Het is het niet meer.

Ik heb dat zelf gemeten. Ik bouwde een benchmark die taalmodellen loslaat op Nederlandse Wft-examenvragen. Vragen waar een adviseur maanden voor studeert, over zorgplicht, over acceptatie, over dekkingsuitsluitingen. De betere modellen slagen daar zonder moeite voor.

Dat is geen curiositeit. Dat is een prijskaartje dat naar nul gaat.

## Wat de wet zegt, en waarom dat niet meer werkt

Nu wordt het juridisch even precies, want hier zit de kern.

Artikel 2:75 van de Wft verbiedt het adviseren over financiële producten zonder vergunning van de AFM. En [adviseren is scherp gedefinieerd](https://www.afm.nl/nl-nl/sector/adviseurs-bemiddelaars-en-gevolmachtigde-agenten/vergunning-nodig/het-verschil-tussen-adviseren-en-bemiddelen): een aanbeveling doen voor een specifiek product van een bepaalde aanbieder aan een bepaalde klant. Dus als ik jou aanraad die specifieke autoverzekering van die specifieke verzekeraar te nemen, dan adviseer ik. Zonder vergunning is dat verboden.

Wat doet ChatGPT als jij vraagt welke autoverzekering het beste bij je past?

![ChatGPT geeft een concreet verzekeringsadvies voor een Volkswagen Polo uit 2021](/afbeelding-chatgpt-autoverzekering-advies.webp)

*Mijn advies is Allrisk.* Letterlijk dat woord. Een aanbeveling voor een specifieke dekking, voor een specifieke auto, voor een specifieke klant. Precies de handeling die artikel 2:75 zonder vergunning verbiedt.

En daar staat de AFM met lege handen. Het toezicht van de AFM strekt zich uit tot de financiële ondernemingen zoals gedefinieerd in artikel 1:1 Wft. Een Amerikaans techbedrijf dat een taalmodel aanbiedt, is dat niet. De vergunningplicht op advies staat nog fier overeind in de wetboeken. In de praktijk is hij onhandhaafbaar geworden tegenover de partij die het advies feitelijk geeft.

Dat is geen juridisch detail. Dat is het moment waarop de branche haar belangrijkste verdedigingslinie verliest zonder dat er één schot is gelost.

## Je beschermde positie verschuift, hij verdwijnt niet

Hier gaan veel mensen te snel. Ze concluderen: als advies gratis wordt, is het spel uit. Dat is te somber, en het is ook niet waar.

Want er blijven twee dingen over waar geen enkel taalmodel bij kan.

**Bemiddelen.** De handeling waarmee een verzekering daadwerkelijk tot stand komt, blijft vergunningplichtig, en die vergunning is niet virtueel. Er hangt een keten van eisen aan vast: vakbekwaamheid, betrouwbaarheid, en een beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Een AI-agent kan geen BAV afsluiten. Een AI-agent staat niet in het AFM-register. Wil een agent namens jou een polis regelen, dan moet hij ergens langs een vergunninghouder. Daar kan hij niet omheen.

**Zorgplicht.** Dit is de belangrijkste, en de meest onderschatte. Aan die vergunning hangt aansprakelijkheid. Als het advies fout was, als de dekking niet bleek te passen, als je niet gewaarschuwd bent voor die uitsluiting, dan is er een partij die daarvoor opdraait. Bij een taalmodel is die partij er niet. De AFM klopt niet aan bij ChatGPT. Het Kifid ook niet.

Daar zit ons bestaansrecht. Niet in wat we weten, want dat weet de machine inmiddels ook. Maar in wat we mogen, en in het feit dat we ervoor opdraaien als het misgaat.

## In Duitsland is de rechter al bezig het gat te dichten

En hier wordt het echt interessant, want je zou denken dat AI-aanbieders vrijuit gaan. Dat blijkt niet zo te zijn.

In juni oordeelde het Landgericht München I dat [Google rechtstreeks aansprakelijk is voor onjuiste antwoorden in zijn AI Overview](https://www.ai-forum.nl/art/90-6760_Google-aansprakelijk-voor-hallucinerende-AI-Overview-aldus-Duitse-rechtbank). Twee Duitse uitgevers werden door die AI-samenvatting ten onrechte met fraude in verband gebracht. Google verweerde zich met het argument dat het slechts informatie van anderen doorgeeft. De rechter veegde dat van tafel: een AI-samenvatting is geen zoekresultaat, het is een eigen uiting van Google zelf. Google gaat in beroep, maar de lijn is getrokken.

En het staat niet op zichzelf. Het Oberlandesgericht Hamm bepaalde eerder [dat een onderneming aansprakelijk is voor wat haar eigen AI-chatbot over haar dienstverlening beweert](https://www.ai-forum.nl/art/90-6748_Hallucinerende-AI-chatbot-in-de-klantenservice-Daarvoor-is-het-bedrijf-aansprakelijk-aldus-het-Duitse-Hof). Dat de bot autonoom werkt, doet daar niets aan af. Zet je hem neer, dan is het jouw mond.

Lees die twee uitspraken naast elkaar en er ontstaat een patroon. De rechter behandelt AI-output niet als doorgegeven informatie van derden, maar als een uiting van de partij die de AI aanbiedt.

Dat betekent twee dingen, en ze wijzen allebei dezelfde kant op.

**Voor de AI-aanbieder.** Wie een taalmodel loslaat op een advies over mijn Volkswagen Polo, krijgt vroeg of laat een claim op zijn bord als dat advies mij dekking kost. Aansprakelijkheid voor AI-advies is geen theorie meer.

**Voor jou.** Zet jij een AI-adviesbot op je eigen site, dan ben jij aansprakelijk voor wat hij zegt. Niet je leverancier. Niet het model. Jij. Met je vergunning, je zorgplicht en je beroepsaansprakelijkheidsverzekering eronder.

Maar let op het cruciale verschil, want daar wordt in de branche overheen gelezen. Die Duitse aansprakelijkheid is civiel. Je moet ervoor naar de rechter, jarenlang, met een advocaat, tegen een techbedrijf met eindeloze zakken. Wat de vergunninghouder biedt is iets heel anders: een wettelijke zorgplicht, een verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering, en een klachteninstituut waar je gratis terechtkunt.

Dat is geen semantisch verschil. Dat is het verschil tussen verhaal halen en verhaal hebben.

## Van adviseur naar drager van risico

Als je dat serieus neemt, verandert er iets fundamenteels aan wat een kantoor eigenlijk verkoopt.

Nu verkopen we advies en krijgen daar een vergoeding voor. Straks is het advies gratis geworden en betaal je voor iets anders: voor het feit dat er een aansprakelijke partij achter de handtekening staat. Je koopt geen kennis meer. Je koopt een vangnet.

Dat klinkt als een schrale troostprijs. Dat is het niet. Vraag maar aan iemand van wie de schade net is afgewezen vanwege een uitsluiting die hij niet kende. Die wil geen chatlog. Die wil iemand die ervoor staat.

De branche zit hier trouwens al bovenop, al hebben nog weinig kantoren door hoe snel het gaat. Er is zelfs al een term voor: *agentic shopping*, de consument of ondernemer die zijn persoonlijke AI-assistent opdracht geeft de beste dekking te zoeken. Vakblad AM schreef er in april al over, in [een verhaal over verzekeringen vergelijken en afsluiten via AI](https://www.amweb.nl/157734/verzekeringen-vergelijken-en-afsluiten-via-ai-sector-experimenteert-driftig), en eerder dit jaar over [een AI-agent die zelfstandig polissen mag afsluiten](https://www.amweb.nl/157155/ai-agent-die-zelfstandig-polissen-mag-afsluiten-ontwricht-verzekeringswereld). Dit is geen toekomstscenario meer. Dit is 2026.

## Wat dit betekent voor twee heel verschillende kantoren

De consequenties lopen uiteen, afhankelijk van wie je bedient. En dat verschil wordt zo groot dat je er niet meer omheen kunt.

### Het particuliere kantoor wordt infrastructuur

Als de consument zijn AI-assistent vraagt welke inboedelverzekering hij nodig heeft, en die assistent kan alles behalve afsluiten, dan is de vraag niet meer of jij goed adviseert. De vraag is of die assistent bij jou terecht kan.

Dat is een technische vraag, geen commerciële. Kan een agent jouw productvoorwaarden lezen zonder een PDF te moeten ontcijferen? Kan hij een aanvraag indienen, een mutatie doorgeven, een polis beëindigen, zonder dat er een mens tussen zit? Sta je in de bronnen waar die modellen uit putten?

Vindbaarheid verschuift van zoekmachine naar assistent. Dat is een verbouwing van je hele distributie, en de meeste particuliere kantoren zijn er nauwelijks aan begonnen.

De mens verdwijnt daarmee niet. Hij verschuift naar de randen: naar de brand, het overlijden, de kwetsbare klant die de AI niet doorheeft, de escalatie waar oordeel nodig is. Dat is precies waar zorgplicht zwaar weegt. Alleen zit hij niet meer in het aanvraagproces.

### Het zakelijke kantoor krijgt de kritische klant

Aan de zakelijke kant gebeurt letterlijk wat het FD bij de advocaten beschrijft.

Het standaardpakket voor de zzp'er of de kleine ondernemer schuift op naar hetzelfde geautomatiseerde spoor als particulier. Daar gaat de marge uit. Vecht daar niet voor.

Wat overblijft is het werk waar je bescherming verder reikt dan de vergunning alleen: moeilijk plaatsbare risico's, co-assurantie, volmacht, internationale programma's. Daar komt naast de vergunning nog iets bij dat een model niet nabouwt: toegang tot capaciteit bij verzekeraars. Een AI-agent krijgt geen volmacht. En jouw eigen schadedata van twintig jaar zit in geen enkel trainingsbestand.

Maar reken op één ding. Die klant belt pas nadat hij zijn polissen door een AI heeft laten analyseren. Hij komt binnen met een lijstje. Kom je niet boven dat lijstje uit, dan is het gesprek na vijf minuten klaar en ben je gereduceerd tot handtekeningenzetter.

Precies wat Loyens & Loeff bij hun cliënten ziet: die wegen steeds bewuster af wat ze uitbesteden en wat ze zelf kunnen.

## Het gevaarlijke midden

En dan is er het kantoor dat allebei half doet.

Te duur voor volume, te dun voor complexiteit. Wel een website, geen koppelingen. Wel adviseurs, geen specialisme. In de advocatuur is dat precies het segment dat nu als eerste omzet verliest, en er is geen reden om aan te nemen dat het bij ons anders loopt.

Dat is geen doemdenken. Dat is een keuze die nu op tafel ligt en die veel kantoren liever uitstellen.

## Het probleem dat niemand nog benoemt

Er zit nog een adder onder het gras, en die kost ons over tien jaar meer dan alle verloren provisie bij elkaar.

Hoe leerde jij het vak? Ik in ieder geval niet uit een boek. Ik leerde het door duizenden polissen door mijn handen te laten gaan. Door de saaie mutaties, de standaardaanvragen, de simpele schades. Pas na een paar honderd van die dossiers ontwikkel je het gevoel dat je nodig hebt voor de complexe zaak. Je ziet patronen. Je ruikt wanneer iets niet klopt.

Dat eenvoudige werk is precies het werk dat nu verdwijnt.

De junior van 2030 begint dus meteen bij de moeilijke dossiers, zonder de duizend makkelijke dossiers die hem daarop hadden voorbereid. En zijn seniors, die het vak nog wél op de oude manier leerden, gaan met pensioen.

Dat is geen personeelsprobleem. Dat is een uitholling van de vakbekwaamheid waar de hele vergunning op rust.

Ik hoor er in de branche vrijwel niemand over. Terwijl het antwoord er wel moet komen, en het antwoord is niet "we sturen ze naar een cursus". Vakbekwaamheid staat op je diploma. Vakmanschap zit in je handen. Wie dat verschil niet ziet, houdt over tien jaar een vergunning over zonder de mensen die hem waard maken.

## De vraag die je klant gaat stellen

De advocatenkantoren krijgen hem al: als AI het werk sneller doet, waarom wordt het dan niet goedkoper? Uit het Houthoff-onderzoek blijkt dat twee derde van de bedrijven verwacht in de toekomst minder aan advocaten uit te geven. De kantoren houden vol dat ze hun toegevoegde waarde beter moeten uitleggen.

Wij krijgen diezelfde vraag, en het antwoord "vanwege ons advies" gaat niet meer werken. Want dat advies had de klant al gratis, en misschien wel sneller.

Het antwoord dat wél overeind blijft is minder sexy, maar sterker: je betaalt voor iemand die de bevoegdheid heeft om het te regelen, en die aansprakelijk is als het misgaat. Dat is een dienst waar een prijskaartje aan hangt en die niemand zonder vergunning kan leveren.

De vraag is niet of AI ons vak overneemt. De vraag is of we op tijd doorhebben welk deel van dat vak nog van ons was.

En dat is een kleiner deel dan de meeste kantoren denken. Maar het is wel het deel dat ertoe doet.

## Bronnen

- FD — de advocatuur als voorbode: [advocatenkantoren zien deel van hun werk rap verdwijnen door AI](https://fd.nl/financiele-markten/1603200/advocatenkantoren-zien-deel-van-hun-werk-rap-verdwijnen-door-ai)
- AFM — het onderscheid dat artikel 2:75 Wft afdwingt: [het verschil tussen adviseren en bemiddelen](https://www.afm.nl/nl-nl/sector/adviseurs-bemiddelaars-en-gevolmachtigde-agenten/vergunning-nodig/het-verschil-tussen-adviseren-en-bemiddelen)
- AI-Forum — de Duitse aansprakelijkheidsuitspraken: [Google aansprakelijk voor hallucinerende AI Overview, aldus Duitse rechtbank](https://www.ai-forum.nl/art/90-6760_Google-aansprakelijk-voor-hallucinerende-AI-Overview-aldus-Duitse-rechtbank) en [hallucinerende AI-chatbot in de klantenservice: daarvoor is het bedrijf aansprakelijk, aldus het Duitse Hof](https://www.ai-forum.nl/art/90-6748_Hallucinerende-AI-chatbot-in-de-klantenservice-Daarvoor-is-het-bedrijf-aansprakelijk-aldus-het-Duitse-Hof)
- AM — agentic shopping in de praktijk: [verzekeringen vergelijken en afsluiten via AI: sector experimenteert driftig](https://www.amweb.nl/157734/verzekeringen-vergelijken-en-afsluiten-via-ai-sector-experimenteert-driftig) en [AI-agent die zelfstandig polissen mag afsluiten ontwricht verzekeringswereld](https://www.amweb.nl/157155/ai-agent-die-zelfstandig-polissen-mag-afsluiten-ontwricht-verzekeringswereld)