Wat vindt JA21 van AI?
JA21 ziet AI vooral als economische en strategische kans (innovatie, investeringen aantrekken, ook van buitenlandse techbedrijven) en wil innovatie niet afremmen, wel heldere spelregels: opt-in voor AI-functies met persoonsgegevens, kaders voor AI-agents bij de overheid en weerbaarheid tegen cyberdreigingen. Kritisch is het over een overheids-AI-assistent en publieke AI-projecten zoals GPT-NL, en over AI voor leerlingen in het onderwijs; ook waarschuwt het voor een AI-investeringsbubbel. Toon: overwegend positief, marktgericht en pragmatisch.
Samenvatting van uitspraken tussen 18 april 2026 en 15 oktober 2026. Geen officieel standpunt van de partij.
23
uitspraken over AI
7
Kamerleden aan het woord
16/25
AI-moties met stemuitslag vóór
Hoe JA21 stemde over AI-moties
Wie van JA21 over AI spreekt
- 1.Van den Berg10
- 2.Clemminck5
- 3.Boomsma2
- 4.Hoogeveen2
- 5.Goudzwaard2
Recente uitspraken van JA21 over AI
Van den Berg · 30 sep 2026 · Digitaliserende overheid en toezicht
Er blijft voor mij wel een vraag over hoe we nou echt concreet omgaan met dat AI-beleid binnen de overheid. Het is mij al wel bekend dat er AI-agents worden gebruikt binnen de Rijksoverheid. Dat is wat mij betreft ook prima. Maar ik wil wel even opgooien of in ieder geval de staatssecretaris kan toezeggen dat er een kader gaat komen, waarbij bijvoorbeeld elke agent een eigen identiteit krijgt of een afgeschermd gebied waar hij in mag komen. Heeft hij daar alleen lees- of ook schrijfrechten? In het laatste geval: is dat dan ook tijdelijk? Zit er menselijke controle achter? De inzet van zo'n agent heeft veel voordelen, maar het risico blijft toch dat wanneer zo'n agent losgaat of wordt gehackt door iemand anders, je neveneffecten krijgt die je uiteindelijk niet meer tot de kern kunt terugleiden. Dat is iets waar ik wel aandacht voor wil vragen.
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Van den Berg · 30 sep 2026 · Digitaliserende overheid en toezicht
Dan gewoon even concreet. Wanneer kunnen we dat verwachten? Wanneer hebben we die kaders helder? Wanneer weten we hoe we ons gaan wapenen tegenover cyberdreigingen? Wat zijn de grenzen? Nogmaals, het gaat heel erg hard. Ik wil het ook niet opblazen, maar ik denk echt dat we, als we AI niet op een positieve manier weten in te zetten, uiteindelijk een soortgelijke dreiging krijgen als van kernwapens. Hoe gaat het kabinet dat doen en op welke termijn?
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Van den Berg · 30 sep 2026 · Digitaliserende overheid en toezicht
Ik weet dat deze staatssecretaris gek is op vragen vanuit de Kamer. In de debatten horen we de laatste tijd best wel veel over het gebruik van AI bij de overheid. Het ging er bijvoorbeeld over tijdens de Algemene Beschouwingen en ook de heer Meulenkamp had het erover. Wat wil dit kabinet concreet met AI? Hoe gaan we het inzetten? Voor welke processen? Waar ligt de grens van wat menselijk is en wat geautomatiseerd kan worden? Welke tools kan je daarvoor gebruiken? En aan de andere kant: hoe maken we ons weerbaar tegen cyberaanvallen met agents? Die worden natuurlijk in een moordend tempo slimmer. Hebben we daar een antwoord op? Dus enerzijds: wat gaan we zelf doen? En hoe gaan we ons weerbaar maken tegen de externe dreigingen?
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Clemminck · 23 sep 2026 · Verkiezingen
Dat laat ik aan uw beoordeling. Ik wil toch even heel duidelijk maken dat ik in mijn betoog, nog geen 30 seconden voordat de heer Mohandis het woord kreeg, heel duidelijk zei dat hij zich terecht zorgen maakt over artificial intelligence, fakenieuws en buitenlandse beïnvloeding. Ik heb expliciet gezegd dat dat terechte zorgen zijn. En het werd weer genegeerd!
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Clemminck · 23 sep 2026 · Verkiezingen
Ik stel vast dat ik het bijzonder hypocriet vind dat de collega van PRO zich zorgen zegt te maken om de democratie. Dat deel ik met hem. Hij komt met allerlei voorbeelden, zoals buitenlandse beïnvloeding, artificial intelligence en fakenieuws. Daar mag je je zorgen over maken, maar het feit dat de collega van PRO de meest flagrante schending van onze democratie niet benoemt in zijn betoog, namelijk de gebeurtenissen rondom de volmachten in Gorinchem, zegt heel veel over de oprechtheid van de collega van PRO als het gaat om zijn democratische waarden. Dat wil ik toch benoemd hebben en daar laat ik het bij, voorzitter.
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Clemminck · 23 sep 2026 · Verkiezingen
Collega Mohandis en PRO zijn democraten. Hij maakt zich zorgen om de democratie en verkiezingen. Dan komt hij met een hele waaier aan zaken waar hij zich zorgen over maakt: artificial intelligence, fakenieuws en buitenlandse beïnvloeding. Geen enkel woord gaat over de misstanden rondom de volmachten in Gorinchem. Als er ergens iets verkeerd is gegaan en als er een voorbeeld is van de meest pregnante dreiging voor onze democratie, dan is dat toch wat er is gebeurd in Gorinchem, namelijk herverkiezingen. Ik hield het al voor. Als je de kranten erbij pakt, zie je al in de jaren tachtig krantenartikelen over Turkse gemeenschappen in Nederland met veel twijfels over hoe dat gaat met volmachten. In een soort vlaag van verstandsverbijstering heb ik zelf een jaar rondgelopen op het partijbureau van de voormalige Partij van de Arbeid. Daar was er ten burele van die partij geen enkele twijfel over wat er gebeurde als het ging om het ronselen van stemmen in de Turkse gemeenschap, met name voor de deelraden in de grote steden. Zou mijn collega, als hij zich dan toch zoveel zorgen maakt over de democratie, kunnen vertellen hoe hij kijkt naar de gebeurtenissen in Gorinchem?
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Clemminck · 23 sep 2026 · Verkiezingen
Voorzitter. Terwijl een deel van de Kamer zich verliest in stelselwijzigingen, artificial intelligence en buitenlandse beïnvloeding, bleek het meest concrete en directe gevaar voor onze democratie gewoon al binnen te zijn. Ik heb het natuurlijk over het ronselen van volmachten bij de gemeenteraadsverkiezingen in Gorinchem. Het was geen techbedrijf, geen Rusland, geen Trump, maar de Turkse gemeenschap aldaar. De vraag aan de minister is: is hij nou verrast door de gebeurtenissen in Gorinchem? Ik vraag dat omdat eigenlijk al in de jaren tachtig van de vorige eeuw allerlei krantenartikelen verschenen over het ronselen van stemmen in vooral migrantengroepen. Er waren vermoedens, opsporing en bewijs, maar het leidde vaak niet tot een veroordeling.
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Boomsma · 9 sep 2026 · Toetsen en examens
Dan over schrijven. We blijven van mening dat het heel fundamenteel is om goed opstellen en essays te leren schrijven, met name op de middelbare school maar ook wel daarvoor. Dus dank voor de reactie op onze motie daartoe. Maar die motie had eigenlijk drie verzoeken. Er is nu geïnventariseerd bij leerkrachten hoe ze ertegen aankijken. 70% zegt: we hebben te weinig tijd om schrijfopdrachten na te kijken. Dat bevestigt precies het punt, want daardoor worden er dus minder schrijfopdrachten gegeven en wordt er dus minder geoefend. Wat gaat de staatssecretaris daar nu precies mee doen? Kan ze afspraken opnemen in het onderwijsakkoord dat er meer nakijktijd gegeven wordt voor schrijfopdrachten? Ik zag dat er ook gekeken wordt naar AI of digitale middelen, met name voor complexere schrijfopdrachten in het vmbo. Op basis daarvan wordt ook gekeken naar de havo en het vwo. Wanneer krijgen we dat advies? Is daar niet al eerder wat over te zeggen?
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Nanninga · 3 sep 2026 · 93e vergadering, donderdag 3 september 2026
Het rapport wijst ons erop dat we dreigen achter te lopen in de zogenaamde sleuteltechnologieën. Dit gaat om hoogwaardige innovatie en industrie. Denk daarbij aan AI, kwantum en dergelijke. Maar vergeet niet: de eerder genoemde problematiek geldt niet alleen voor die industrie. Het gehele Nederlandse bedrijfsleven heeft hieronder te lijden, van het mkb tot de grote basisindustrieën als chemie, raffinage en staal. Vele productieketens staan onder druk en dreigen uit Nederland te verdwijnen. De linkervleugel van de Kamer beschouwt het verdwijnen van industrie misschien als klimaatoverwinning, maar van waar ik zit is dit een tragedie, en niet alleen vanuit economisch oogpunt of vanuit het perspectief van de vele werknemers die hun baan dreigen te verliezen. Nee, het maakt ons onveiliger. Industrie is van groot belang voor onze nationale veiligheid. De oorlogen in Oekraïne, Iran en Israël laten zien dat het overwicht op het slagveld voor een groot deel ligt bij het vermogen om zowel hoogwaardig technisch materiaal als laagwaardig materiaal en masse te kunnen produceren. Het floreren van onze industrie en innovatie is dus niet alleen voor onze welvaart belangrijk, maar ook voor onze veiligheid.
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)Hoogeveen · 1 jul 2026 · Financiële markten
Het CPB waarschuwt in de Risicorapportage financiële markten dat grote AI-investeringen steeds vaker worden gefinancierd via complexe schuldconstructies, private credit en financiering buiten de balans. Ook de BIS, de bank der centrale banken, waarschuwt dat die AI-boom naast kansen risico's voor financiële stabiliteit met zich meebrengt en dat het zicht op risico's, hefboomwerking, liquiditeit en verwevenheid met onze banken, pensioenfondsen en verzekeraars nog beperkt is. Heeft de minister samen met DNB en de AFM voldoende zicht op de blootstelling van Nederlandse banken, pensioenfondsen, verzekeraars en beleggingsinstellingen aan AI-gerelateerde waarderingen en schuldconstructies? Ziet de minister erop toe dat risico's in private credit transparant genoeg zijn om marktdiscipline te laten werken en dat verliezen bij tegenvallende investeringen niet alsnog via achterdeuren bij het publieke domein belanden?
Bekijk verslag (opent in nieuw tabblad)
Laatst bijgewerkt: