Het belang van website-toegankelijkheid is sinds de European Accessibility Act geen vrije keuze meer. Het is cruciaal dat websites toegankelijk zijn voor alle gebruikers, inclusief mensen met verschillende beperkingen. Dit zorgt ervoor dat iedereen toegang heeft tot dezelfde informatie en diensten als anderen, zoals verzekeringen, online winkelen, internetbankieren, overheidsdiensten en meer. Door websites toegankelijk te maken, garanderen we dat iedereen gelijke toegang heeft tot online inhoud.
Kort gezegd: een toegankelijke website is een site die iedereen kan gebruiken, ook mensen met een visuele, motorische, auditieve of cognitieve beperking, en sinds de European Accessibility Act is dat voor veel bedrijven een wettelijke plicht.
Het toenemende belang van toegankelijkheid
Een van de belangrijkste redenen voor het belang van website-toegankelijkheid is het toenemende aantal mensen met een beperking. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie en het CDC heeft 16% van de wereldbevolking een beperking, wat neerkomt op meer dan 1 miljard mensen wereldwijd die mogelijk geen toegang hebben tot websites die niet met toegankelijkheid in gedachten zijn ontworpen. Dit kan fysieke, sensorische, cognitieve en intellectuele beperkingen omvatten. Met zo'n groot deel van de bevolking dat beperkingen ondervindt, is het essentieel dat websites inclusief en toegankelijk zijn voor iedereen.
Toegankelijkheid als businesscase
Toegankelijke websites kunnen bedrijven helpen een breder publiek te bereiken. Toegankelijkheid moet ook een sleuteloverweging zijn voor bedrijven, omdat het hen kan helpen een breder publiek te bereiken, inclusief een grote en vaak over het hoofd geziene markt. Dit kan leiden tot hogere inkomsten en groei door meer betrokkenheid, verkopen en klanttevredenheid, vanwege de site die gemakkelijker te navigeren is voor alle gebruikers.
In 2021 verloren e-commerce retailers naar schatting meer dan 800 miljoen euro tijdens het vakantieseizoen omdat hun websites niet toegankelijk waren. Bovendien kunnen toegankelijke websites invloed hebben op de reputatie en het merkimago van een bedrijf, samen met mogelijk verbeterde SEO-ranking.
Juridische vereisten: ADA, EAA en WCAG
Een focus op toegankelijkheid kan ook helpen om ervoor te zorgen dat een website voldoet aan wetten en voorschriften, zoals de Americans with Disabilities Act (ADA), de Rehabilitation Act en de inmiddels geldende European Accessibility Act (EAA). Deze wetten verbieden discriminatie van personen met een handicap en vereisen dat bedrijven en organisaties redelijke aanpassingen voor hen maken. Het negeren van de richtlijnen kan ertoe leiden dat een bedrijf door een gebruiker wordt aangeklaagd wegens ontoegankelijkheid.
WCAG-richtlijnen: de standaard
Het World Wide Web Consortium (W3C) heeft de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) ontwikkeld om websites toegankelijker te maken. Deze richtlijnen bieden een reeks normen voor webontwikkelaars en -ontwerpers om te volgen bij het maken van websites. De WCAG schetst vier hoofdprincipes van website-toegankelijkheid:
- Waarneembaar: Informatie en gebruikersinterface-componenten moeten op een manier aan gebruikers worden gepresenteerd die zij kunnen waarnemen
- Bedienbaar: Gebruikersinterface-componenten en navigatie moeten bedienbaar zijn
- Begrijpelijk: Informatie en bediening van de gebruikersinterface moeten begrijpelijk zijn
- Robuust: Content moet robuust genoeg zijn om betrouwbaar te worden geïnterpreteerd door een breed scala aan gebruikersagenten, inclusief ondersteunende technologieën
Praktische voorbeelden
Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van Alt-tekst: voorzie alle afbeeldingen van een beschrijvende alt-tekst zodat schermlezers deze kunnen interpreteren. Zorg ervoor dat de website volledig te navigeren is met een toetsenbord voor gebruikers die geen muis kunnen bedienen en zorg voor voldoende contrast tussen tekst en achtergrond en vermijd kleurenblindheidsproblemen.
Accessibility by design als werkwijze
Mijn advies aan elke organisatie: maak toegankelijkheid geen sluitpost maar een ontwerpprincipe. Naast 'privacy by design' en 'mobile first design' hoort 'accessibility by design' standaard in je werkwijze. Train je ontwikkelaars erop, laat ze samenwerken met experts zoals 200ok.nl (opent in nieuw venster){target="blank" rel="noopener"} van Jules Ernst, en zet tools in die toegankelijkheidsproblemen zichtbaar maken, zoals UserWay.org (opent in nieuw venster){target="blank" rel="noopener"} en Polypane (opent in nieuw venster){target="_blank" rel="noopener"} van Kilian Valkhof.
Begin bij één website, leer ervan, en rol het daarna breder uit. Op naar websites die toegankelijk zijn voor iedereen.
Update 2026: van advies naar wettelijke plicht
Toen ik dit in 2023 schreef, was de European Accessibility Act nog toekomstmuziek. Dat is voorbij. De wet geldt sinds 28 juni 2025 voor commerciële websites en digitale diensten in de EU (opent in nieuw venster){target="blank" rel="noopener"}, met een uitzondering voor micro-ondernemingen. In Nederland houdt de ACM toezicht (opent in nieuw venster){target="blank" rel="noopener"}, en consumenten kunnen het zelf melden als een dienst niet toegankelijk is.
De norm waar die wet op leunt is nog steeds WCAG, op niveau AA. WCAG 2.2 is sinds eind 2023 de actuele versie (opent in nieuw venster){target="_blank" rel="noopener"} en inmiddels ook als ISO-standaard vastgelegd; de opvolger WCAG 3.0 staat nog in conceptfase en wordt niet vóór 2028 verwacht. Wie nu op WCAG 2.2 AA bouwt, zit dus goed.
En de druk is reëel. In de Verenigde Staten werden in 2025 3.117 federale rechtszaken over ontoegankelijke websites aangespannen, 27% meer dan een jaar eerder (opent in nieuw venster){target="_blank" rel="noopener"}, terwijl bijna 95% van de websites nog steeds zakt voor de basis-toegankelijkheidstest. Mijn punt uit 2023, dat toegankelijkheid innovatie én noodzaak is, staat daarmee alleen maar steviger.