De lancering van 'ChatGPT Health (opent in nieuw venster)' lijkt op het eerste gezicht goed nieuws. Een gespecialiseerde AI die je bloedwaarden analyseert en koppelt aan je medische dossier. Handig. Maar als we uitzoomen, zien we een strategische beweging die we kennen uit de retail: het Amazon-model. En dat heeft grote gevolgen voor iedereen die bouwt op basis van AI.
Kort gezegd: OpenAI analyseert miljarden prompts, ziet welke toepassingen het populairst zijn, en bouwt die functies vervolgens zelf in. Wie daar een bedrijf omheen had gebouwd, wordt overbodig.
De strategische blik: platform vs. product
Amazon werd groot door anderen spullen te laten verkopen, de data te analyseren en vervolgens zelf de bestverkopende producten (batterijen, kabels, basics) onder eigen label aan te bieden.
OpenAI kopieert dit playbook. Ze analyseren miljarden prompts. Zien ze dat miljoenen mensen vragen stellen over hun gezondheid? Dan bouwen ze geen betere algemene chatbot, maar lanceren ze een gespecialiseerde service die dat hele segment opslokt.
Voor de 'scaffold builders' – startups die een dunne schil om ChatGPT heen bouwden om 'AI voor de zorg' aan te bieden – is dit de doodsteek. Wie zijn businessmodel bouwt op OpenAI, bouwt op de fundering van zijn eigen concurrent. Je kunt niet concurreren met het platform waarop je gebouwd bent (opent in nieuw venster).
Scaffold builders zijn startups die geen eigen AI-model hebben, maar een dunne softwarelaag om een bestaand model zoals ChatGPT heen bouwen. Hun hele product leunt op iemand anders' platform.
De pragmatische blik: vertrouwen en risico
Toch zijn er twee factoren die bepalen of deze zet van OpenAI echt gaat slagen:
De generatiekloof in privacy
In bestuurskamers gaat het urenlang over compliance en privacy. Maar kijk naar de werkvloer en de consument onder de 30 jaar. Voor hen is het delen van data voor gemak de normaalste zaak van de wereld. Ze vertrouwen erop dat het 'wel goed zit'. Bedrijven die gokken dat "klanten hun data niet durven delen", gokken op het verleden. De adoptie komt van onderop.
Het hallucinatieprobleem
Hier ligt de echte grens voor zakelijke toepassing. Een AI die een verkoopmail schrijft met een foutje, is slordig. Een AI die medisch advies geeft en hallucineert (feiten verzint), is gevaarlijk. Zolang OpenAI dit niet 100% kan garanderen – en dat kunnen ze nog niet – blijft er ruimte voor specialisten.
Conclusie
Mijn advies voor leiders en ondernemers: Bouw geen businesscase op functionaliteit (opent in nieuw venster) die OpenAI morgen zelf als gratis feature kan toevoegen. De "makkelijke" lagen (zoals algemeen medisch advies, tekst samenvatten, vertalen) worden basisfuncties van het platform.
De waarde zit niet meer in de brede toegang, maar in de diepe niche — daar waar OpenAI geen concurrent kan worden. Ga daar zitten waar het te complex, te specifiek of te risicovol is voor de grote jongens (opent in nieuw venster).
Stand van zaken — juni 2026
Sinds ik dit in januari schreef, heeft OpenAI mijn punt vrijwel letterlijk bevestigd. ChatGPT Health ging op 7 januari 2026 live, en OpenAI meldde meteen dat er elke week 230 miljoen mensen gezondheidsvragen stellen. Daar bleef het niet bij. In vier maanden lanceerde OpenAI drie zorgproducten: ChatGPT Health voor consumenten, ChatGPT for Healthcare voor organisaties (al in gebruik bij ziekenhuizen als Stanford Medicine, Cedars-Sinai en UCSF) en ChatGPT for Clinicians voor artsen. Dat is het Amazon-model in het echt: zie wat populair is, en slok het hele segment zelf op.
Voor de scaffold builders pakte het uit zoals ik vreesde. Analisten schatten dat rond de 80 procent van de AI-startups het einde van 2026 niet haalt, en dat pure wrapper-bedrijven een overlevingskans van zo'n 3 procent hebben. De enige die overleeft, bouwt op eigen data, niet op andermans platform.
En het hallucinatieprobleem? Dat schuift, maar verdwijnt niet. GPT-5 met "thinking" zakte op de medische HealthBench-test naar 1,6 procent fouten, tegen 15,8 procent voor het oudere GPT-4o. Toch zette patiëntveiligheidsorganisatie ECRI op 21 januari 2026 misbruik van AI-chatbots bovenaan als grootste zorgtechnologie-risico van het jaar. Precies die marge is waar specialisten relevant blijven. Mijn advies staat dus nog overeind: ga in de diepe niche zitten.
