AI-monitor Tweede Kamer

El BoujdainiD66·13 okt 2026·13e vergadering, dinsdag 13 oktober 2026 (opent in nieuw tabblad)

Voorzitter. Ik wil even doorgaan met mijn allerlaatste vragen, want ik zie dat de tijd bijna om is. Het zal u wellicht niet verbazen dat ik er weer over begin, maar de vragen gaan over AI en kwantumtechnologie. Die zijn zich ook alleen maar verder aan het ontwikkelen. Zou de staatssecretaris in de gesprekken die hij met de supermarkten heeft ook de dreiging van AI en kwantum mee kunnen nemen, ook als het gaat over achterstallig onderhoud van de systemen die zich bijvoorbeeld binnen de voedsel- en supermarktketen bevinden? We moeten die verouderde systemen echt up-to-date houden, zodat we in de toekomst minder cyberdreigingen hebben.

OosterhuisD66·12 okt 2026·Pakket Belastingplan 2027 (opent in nieuw tabblad)

Ja, ik vind dit belangrijk. Ik ben het met de heer Dassen eens. Ik ken de heer Dassen als een pleitbezorger van de mogelijkheden en ook de bedreigingen van bijvoorbeeld AI en hoe dat ons kan helpen. We zien natuurlijk ook dat de Belastingdienst de afgelopen jaren heel veel capaciteit kwijt is geweest aan hersteloperaties. Die hersteloperaties waren er ook mede als gevolg van niet al te beste wetgeving, zullen we maar zeggen. Ik vind dus ook dat we naar onszelf moeten kijken. Ik vind dit echt een probleem waar we met z'n allen naar moeten kijken. Tegelijkertijd mogen we ook van de Belastingdienst verwachten dat die efficiënt werkt en op die manier zo klein mogelijk is om hun goede werk te doen.

RooderkerkD66·8 okt 2026·Hoger onderwijs, studiefinanciering en DUO (opent in nieuw tabblad)

Ik hoorde mevrouw Abdi kort over onze digitale autonomie. Die is natuurlijk ook van groot belang. We hebben, ook in het kader van die Talentstrategie, mensen nodig die zelf deze technologie bouwen in Nederland en in Europa, voor AI, voor cybersecurity en voor chips. Deelt mevrouw Abdi het belang hiervan?

OosterhuisD66·7 okt 2026·IMF (opent in nieuw tabblad)

Voorzitter. Dan nog kort over de twee risico's die ik net schetste. De rentes op staatsschulden lopen op en grote landen krijgen steeds grotere schulden. Dat zie ik als een risico. Ik denk dat AI heel grote kansen biedt voor een groei van de productiviteit, maar het brengt ook grote risico's met zich, zoals een potentiële zeepbel in de financiering door een steeds grotere onderlinge verwevenheid van allerlei partijen in de sector. Het kwam net al even aan de orde. Het IMF waarschuwt daar ook voor. Die risico's stoppen niet bij de grens. Hoe ziet de minister de rol van het IMF in dezen? Wat wordt volgende week in Bangkok zijn inzet om dit te adresseren?

OosterhuisD66·7 okt 2026·IMF (opent in nieuw tabblad)

Dank u, voorzitter. Een derde van wat Nederland verdient, verdienen wij over de grens. Dat kan alleen als alle landen zich aan gezamenlijke afspraken houden. Het IMF is opgericht om daarbij te helpen. We zien wel dat de twee grootste economieën zich steeds minder aantrekken van de rest van de wereld. Europa zit daartussenin. Daarover en over de twee risico's die daarbovenop komen, namelijk oplopende rentes en de AI-bubbel, wil ik het zo nog hebben.

OosterhuisD66·7 okt 2026·Belastingdienst (opent in nieuw tabblad)

Mijn volgende vraag gaat over de taakstelling bij de Belastingdienst. De Belastingdienst moet uiteindelijk structureel 280 miljoen euro besparen. Het kabinet heeft daarvoor drie routes op het oog: het inzetten van AI en digitalisering, vereenvoudiging van wetgeving en efficiënter werken. Dat klinkt allemaal aantrekkelijk, maar het blijft ook wel wat vaag. Gaan een chatbot, minder licenties en efficiëntere inkoop nu daadwerkelijk 280 miljoen euro besparing opleveren? Kan de staatssecretaris dit nog wat concretiseren? Wanneer krijgt de Kamer een onderbouwd plan met ook concrete besparingen?

JagtenbergD66·6 okt 2026·10e vergadering, dinsdag 6 oktober 2026 (opent in nieuw tabblad)

Dank aan mevrouw Bikker voor haar mooie betoog. Ik heb niet heel snel dat een psalm me raakt, maar zoals mevrouw Bikker die verwerkt in haar inbreng, raakt die me absoluut wel, dus dank daarvoor. Mevrouw Bikker had het in haar inbreng ook over het militair gebruik van AI. Ik had het in mijn eigen inbreng ook over het afbouwen van afhankelijkheden van bedrijven zoals Palantir, die AI vanuit hele andere normen en waarden ontwerpen dan wij. Mijn vraag gaat dadelijk in de tweede termijn ook zijn: kunnen we onze eigen industrie en onze eigen capaciteiten dan niet inzetten om zelf dat soort AI te ontwikkelen? Kan ik de ChristenUnie daarbij aan mijn zijde vinden?

BelhirchD66·6 okt 2026·10e vergadering, dinsdag 6 oktober 2026 (opent in nieuw tabblad)

Voorzitter. Deze oorlog laat zien hoe snel oorlogsvoering verandert: drones en AI spelen een steeds grotere rol. Wie nieuwe technologie sneller toepast, heeft een militair voordeel. Kwantumtechnologie wordt bepalend voor onze militaire slagkracht en strategische veiligheid. Als we nu achterblijven, vergroten we onze strategische afhankelijkheid en militaire kwetsbaarheid. Welke concrete stappen zet de minister om kwantumtechnologie voor 2030 in Nederland voor Defensie te ontwikkelen en te testen, ook samen met Europese partners en NAVO-partners?

BamengaD66·5 okt 2026·Begrotingsonderdeel Handel (opent in nieuw tabblad)

Allereest de eerste kans die ik zie. Laten we een proactieve Europese handelsagenda opstellen. Europa heeft veel te bieden. Kijk naar chiptechnologie. Vanuit de regio Eindhoven levert ASML machines die onmisbaar zijn voor de productie van de meest geavanceerde chips ter wereld. Zonder de machines en kennis van Europese bedrijven als ASML kan de wereld de meest geavanceerde chips nauwelijks produceren. Het is technologie die cruciaal is voor technologie, van AI en smartphones tot defensie. Kijk naar de energietransitie. Europa beschikt over hoogwaardige kennis en industrie op het gebied van windenergie, waterstoftechnologie, netwerken en andere schone technologie. Kijk naar onze economische macht. Met zo'n 450 miljoen consumenten is de Europese interne markt een van de grootste ter wereld. Wie toegang wil tot die markt, kan niet zomaar om onze regels en standaarden heen. Die kracht wordt ook buiten Europa gezien. Canada zoekt juist nu nadrukkelijk toenadering tot de Europese Unie om de economische en strategische samenwerking te verdiepen. Het voorstel om Canada het eerste geassocieerde lid van de EU te maken, biedt daarom kansen. Mijn vraag aan de minister is: wat gaat dit geassocieerd lidmaatschap concreet opleveren? Wat wordt de Nederlandse inzet en met welke andere landen kunnen we op deze manier onze krachten bundelen?

OosterhuisD66·30 sep 2026·8e vergadering, woensdag 30 september 2026 (opent in nieuw tabblad)

Ik deel dit met de heer Dassen. Er wordt ook een AI-fabriek gebouwd. Volgens mij moeten Nederland en Europa zorgen dat we dit in eigen hand en onder onze regels netjes doen, goed reguleren en erin investeren.

OosterhuisD66·30 sep 2026·8e vergadering, woensdag 30 september 2026 (opent in nieuw tabblad)

Volgens mij gingen de eerste minuten van mijn betoog over het belang van investeren. Dat geldt ook voor AI. Daarbij vind ik wel de grote vraag of dat via de rijksbegroting moet, want dat kan natuurlijk ook heel goed via private investeringen. Maar het belang van AI en technologische innovatie en dat we daarin moeten investeren in Nederland, staat buiten kijf.

El BoujdainiD66·24 sep 2026·6e vergadering, donderdag 24 september 2026 (opent in nieuw tabblad)

Voorzitter. Bijna elke week is er een nieuw datalek in het nieuws. We zijn er bijna murw van geworden. Weer een bedrijf, weer een instantie, weer miljoenen persoonsgegevens op straat. Door AI kunnen hacks sneller en op grotere schaal plaatsvinden. Kwantumtechnologie maakt iets mogelijk wat tot voor kort ondenkbaar was: versleutelde data die nu nog veilig lijkt ontsleutelen. Dat gebeurt niet pas als die kwantumcomputers er eenmaal zijn. Het gebeurt nu al. Datadieven stelen op dit moment versleutelde data, niet om er meteen iets mee te doen, maar om die weg te leggen en later te ontsleutelen. Dit heet: steal now, decrypt later. Gegevens die we vandaag als veilig beschouwen, blijken over een paar jaar dus toch gestolen te zijn.

PaulusmaD66·21 sep 2026·Initiatiefnota van het lid Dobbe over de zorg voor slachtoffers van seksueel geweld (opent in nieuw tabblad)

Voorzitter. De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden hoe enorm groot het probleem van online seksueel misbruik en seksuele intimidatie is. Ook hier vroegen meerdere collega's al aandacht voor. De afgelopen jaren is online seksueel misbruik enorm toegenomen. Dat is zeer zorgwekkend. Inmiddels heeft de helft van de Nederlandse jongeren weleens te maken gehad met online seksueel misbruik, en de techniek staat niet stil. Intieme beelden kunnen binnen seconden massaal worden gedeeld. De afgelopen jaren zien we ook steeds meer nieuwe AI-toepassingen die deepfakes kunnen creëren. Juist online geldt ook: hoe langer een beeld blijft staan, hoe verder het zich kan verspreiden en hoe moeilijker het wordt om de schade ongedaan te maken. De schade die slachtoffers hiervan ondervinden, is enorm.

PaternotteD66·16 sep 2026·2e vergadering, woensdag 16 september 2026 (opent in nieuw tabblad)

Voorzitter. AI. Het is inderdaad ontzettend belangrijk dat we daar oog voor hebben. Ik denk dat het voor Europa uiteindelijk de vraag is: hoe zorgen we ervoor dat wij hier überhaupt een stem in hebben? Want ja, het is uiteindelijk nu iets wat in China en in Amerika bepaald wordt. Dat lijkt me nogal nadelig als je weet dat deze techniek voor innovatie in de wereld, voor economische invloed maar ook voor geopolitieke invloed weleens doorslaggevend kan zijn. We moeten er dus in investeren dat we daar in Europa veel sterker in worden, dat we in die toeleveringsketen een doorslaggevende kracht kunnen krijgen en er tegelijkertijd voor zorgen dat onze kinderen inderdaad weer leren lezen en schrijven. Het lijkt me allebei iets wat moet gebeuren.

PaternotteD66·16 sep 2026·2e vergadering, woensdag 16 september 2026 (opent in nieuw tabblad)

We moeten daar sowieso ontzettend goed naar kijken. U vroeg daarstraks de heer Klaver al naar de oproep van Amodei, Altman en Musk, die in feite zeggen: we willen … Of nee, ze schreeuwen om regulering en ze krijgen die niet. En we weten überhaupt niet welke gesprekken er in Beijing plaatsvinden tussen de techreuzen daar en de dictator daar. Dat is nogal een serieus vraagstuk. Het is niet voor niks dat die geluiden uit die bedrijven komen. We weten dat het logisch is dat als je AI krijgt die zichzelf steeds maar weer kan verbeteren, die compleet buiten alle controle kan komen. Er zijn zelfs al voorbeelden van gezien: AI die uit zandbakken uitbreekt en zelf begint te …

PaternotteD66·16 sep 2026·2e vergadering, woensdag 16 september 2026 (opent in nieuw tabblad)

Die citaten had ik zonder AI ook nog wel boven kunnen halen. Ja, absoluut. Ik denk dat u wijst op de begrotingsgesprekken. Die duurden net iets langer en waren net wat steviger dan we hadden gehoopt. Maar ja, je hebt drie partijen die samen een begroting moeten neerleggen. Ik kijk er eerlijk gezegd best wel positief naar dat dit is gelukt, op tijd, zonder nachtwerk en zonder met deuren te slaan, en dat het een begroting is waar eigenlijk veel meer dan ooit, zeker meer dan toen met kabinet-Schoof, bewegingen in zitten naar de oppositie. U heeft zelf een paar weken geleden al meerdere keren om tafel kunnen zitten met de premier en de vicepremiers om uw ideeën neer te leggen. Uw woordvoerder, de heer Flach, is op het ministerie van Financiën langs geweest. Wanneer hebben we dat in het verleden gezien? Wat we toen met het kabinet-Schoof zagen, was dat wij in november nog in allerijl een monsterverbond in elkaar moesten timmeren om te kijken hoe we die Onderwijsbegroting erdoor konden krijgen, omdat er veel te veel bezuinigingen in stonden. Dat gesprek hebben we nu al. Dat hebben we nu al weken. Dat zal ook nodig zijn, maar ik vind het een goed begin.

Heera DijkD66·10 sep 2026·96e vergadering, donderdag 10 september 2026 (opent in nieuw tabblad)

Dan de bescherming van de gegevens zelf. We moeten natuurlijk rekening houden met de wereld van nu. Als we het archief online zetten, moeten we ervoor zorgen dat de gegevens niet bruikbaar worden voor bijvoorbeeld AI-bedrijven die grote hoeveelheden data willen verzamelen. De regering wil daarom tekstscraping, datamining en grootschalig downloaden voorkomen. Dat begrijp ik. Daarom vraag ik de minister welke technische maatregelen archiefinstellingen moeten nemen. Wie bepaalt vervolgens of die maatregelen voldoende zijn?

RooderkerkD66·9 sep 2026·Toetsen en examens (opent in nieuw tabblad)

Dan ten aanzien van schermgebruik. We weten allemaal dat dat enorm is toegenomen. Dan alleen de vraag: is de staatssecretaris bereid de mobieltjesrichtlijn aan te scherpen door "thuis of in de kluis" te verplichten op alle scholen? Het duurt al heel lang voordat hier stappen in gezet worden, dus wanneer kunnen wij die verwachten? Is zij ook bereid om richtlijnen voor lezen uit te vaardigen en in het regieplan richtlijnen op te nemen voor het gebruik van schermen en AI? Want het is tot slot een vakantie in je hoofd, zoals Metis het mooi zei, maar dan moet je wel de sleutel krijgen om daar te komen. Laten we kinderen daarbij helpen.

El BoujdainiD66·7 sep 2026·Uitvoeringswet cyberweerbaarheid (opent in nieuw tabblad)

Diezelfde thermostaat ligt ook in de winkels in Duitsland en Spanje. Dan moet de regel in Spanje hetzelfde betekenen als in Nederland. Ook hier in Nederland moet het duidelijk zijn. De Raad voor de rechtspraak waarschuwt dat de overlap met de NIS2 en de AI-verordening het toezicht kan versnipperen. Hij adviseert dan ook om meer duidelijkheid te creëren over hoe deze wetten zich tot elkaar verhouden, want een bedrijf wil gewoon weten welke regels voor hem gelden en bij wie hij moet zijn. Neemt de staatssecretaris het advies van de Raad voor de rechtspraak over en zorgt zij dat toezichthouders hier en in andere lidstaten de regels op dezelfde manier uitleggen en handhaven?

El BoujdainiD66·7 sep 2026·Uitvoeringswet cyberweerbaarheid (opent in nieuw tabblad)

Die melding komt vervolgens ook bij de RDI terecht, de toezichthouder. Diezelfde RDI kreeg in korte tijd de Cyberbeveiligingswet, de AI-verordening en nu deze wet erbij en moet straks tienduizenden fabrikanten volgen. De RDI levert goed werk en dan moeten we haar dus ook in staat stellen dat te kunnen blijven doen. Dus vraag ik de staatssecretaris hoe zij ervoor gaat zorgen dat de RDI al deze taken kwalitatief goed kan blijven uitvoeren.